krieger

Krakowski Żyd fot. Ignacy Krieger ca 1870
Źródło: Stanisław Markowski. Krakowski Kazimierz: Dzielnica Żydowska. Kraków: Wydawnictwo ARKA, 1992.

 

Do dziś na okładkach czasopism, które piszą o sprawach żydowskich, pojawia się stereotypowy Żyd. Z długim zakrzywionym nosem, pejsami, w kapocie podobnej do szlafroka, z długą brodą, oczywiście siwą, bo Żyd jest przecież zawsze stary i rodzi się już z siwą brodą. Tęsknię za takim Żydem. Tak właśnie wyglądali moi dziadkowie, tak wyglądali przodkowie niemal wszystkich europejskich i polskich Żydów. Gdy  w Jerozolimie rozmawiam z ortodoksyjnymi Żydami, czuję się czasem, jakbym spotkał własnych dziadków, Icka i Hirsza, których zamordowali Niemcy. Ale prawda jest taka, że Żydzi wyglądają bardzo różnie. Jak? Tak jak Karol Marks, tak jak Albert Einstein, prezydent Sarkozy albo Henry Kissinger. Jak Michael Douglas czy Warren Beatty. A żydowskie kobiety? Rzeczywiście część z nich wygląda jak żona Tewje Mleczarza ze „Skrzypka na Dachu”. Ale Żydówki mogą wyglądać tak jak była premier Izraela Golda Meir albo jak aktorka i śpiewaczka Gołda Tencer. Stereotypy mają w sobie coś z prawdy. Ważne, by nie zapominać, że jest to tylko jej część.

— Szewach Weiss

Credit: Ludzie, Do Rzeczy, numer specjalny 1/2013, str. 93.

 

goldberg

Chaim Goldberg 1917-2004 Żyd z kozą litografia barwna

 

krieger

Portret Żyda J.Krieger w Krakowie ca 1875